Siyez Unundan Ekmek Tarifi

Bugün size hafta sonu sofralarınızın baş tacı olacak, isterseniz fırından yeni çıkmış sıcak sıcak yiyeceğiniz isterseniz de kızartıp yiyeceğiniz bir ekmek tarifi vereceğim: Siyez unundan ekmek tarifi vereceğim, evet. Hem de kilo aldırmayan cinsinden olacak bu ekmek.

Siz tarif için kalemi kağıdı hazırlamadan ben size ekmekle olan ilişkimden bahsetmek istiyorum biraz.

Hatırlıyorum da çocukken dışarıda oyun oynarken acıkınca en sevdiğim yemek şey salçalı ekmek yemekti. Evet evet, benim için o yemekti. Annemin o alelade elime tutuşturduğu, ahahha her zili çalışımda da “ay yeter yine mi acıktın, yine mi su, yine mi salçalı ekmek” diye söylenirdi. Sanırım benim ruhu obez bir insan olucağım küçüklüğümden belliymiş. Ahh ama şimdi nerde kaldı o mütemadiyen her acıltığımda salçalı ekmeğe gömülmeler… Ay hele bide o ekmek sıcaksaaa, önce üstüne tereyağ sürer sonra salça sonra de üstüne peynir sürdürürdüm.

Her çocuk yemiştir şimdi o salçalı ekmeği. Sadece oyun sırasında değil, evde yemek yoksa da başından savmak için olsa gerek anneler sürermiş önümüze salçalı ekmeği. Eeey duy sesimi annnneğ! (“Eyyy Merkel!”gibi oldu çaktırmayın) Şuan eğer kilo vermeye çalışıyorsam senin ve vakti zamanında önüme sürüp verdiği tereyağlı salçalı ekmekler yüzünden!

Tabi bu işin esprisi ama genel olarak Türk insanın beyaz ekmeğe olan düşkünlüğü yadsınamaz bir gerçek. Oysa ne diyor Canan Karatay hocamız, lahmacun yiyin ama ekmek yemeyin diyor. E ama yani hocam canım her karbonhidrat istediğinde ne yapayım gidip lahmacun mu yiyeyim? O da olmaz. Öylesi de cebe zarar. İyisi mi sağlıklı, düşük glisemik indeksli evde kendi ekmeğini yapmak. Meselaaaa size birazdan tarifini vereceğim siyez unundan ekmek tarifi, bu kriter için çok uygun. Çünkü siyez unu hem glisemik indeks açısından oldukça düşük hem de çok besleyici ve faydalı.

Siyez Buğdayı Nedir?

Günümüz buğday türünün atası olarak bilinen siyez buğdayı, 14 kromozomla dünyanın ilk buğdayı olarak biliniyor. Bazı tarihçilerine göre 12 bin yıl önce bazılarına göre ise 10 bin yıl önce kültürümüze alındığı söyleniyor. Ülkemizde önce tarihin başlangıç yeri olan Mezopotamya’da yani Güneş Doğu Anadolu Bölgesi’nde Karacadağ’da kültüre alındığı düşünülse de, şuan en çok Orta Karadeniz Bölgesi’nde Kastamonu’da yetiştiriliyor ve Kastamonu Siyezi olarak biliniyor. Bilimsel olarak Latince adı, Triticum Monoccoccum olarak bilince de ilk olarak siyaz buğdayına Hititçe olarak “Zız” deniyor, ardından zamanla “Siyez” olarak dilimize yerleşiyor. Bazen “Kaplıca” olarak da anılıyor.


Siyez Buğdayının Faydaları Nelerdir?

Diğer buğday türlerine göre daha zengin olan siyez buğdayı, özellikle gluten içeriğiyle ilgili dikkat çekiyor. Çok az gluten içermesiyle düşük glisemik indekse sahip olan siyez buğdayı, modern buğdaya göre içerisinde iki kat A vitamini barındırıyor. Daha fazla demir içeriyor. Ayrıca siyez buğdayı genetiği değiştirilmemiş bir buğday, yani GDO’suz. Bunun dışında folik asit içerği fazla, diğer buğdaylara göre çinko değeri daha fazla.  Listelemek gerekirse:

  • Yüksek B vitamini içermesi sebebiyle sindirimi ve hazmi kolaylaştırır.
  • Yüksek lif içeriği sayesinde kabızlık sorunlarının ortadan kaldırılmasında faydalıdır.
  • Düşük glisemik indeksli oluşu sayesinde kan şekerinin düzenlenmesinde yardımcı ve özellikle insülin hastalarına önerilmektedir.
  • Kolon kanserine karşı koruyucudur.
  • Kolestrol sıkıntısı çekenler için kolestrolü düzenlemede yardımcıdır.
  • İçeğindeki folis asit sebebiyle gebe kalmak isteyenler ve gebeler için önemli bir yere sahiptir.
  • Anne sütünü arttırıcı özelliği vardır.
  • Radyasyona karşı dayanıklı olduğu için genel olarak tüm kanser hastalrına önerilmektedir.
  • Yüksek protein içeği ile metabolizmayı hızlandırır, diyetlerin vazgeçilmezidir.

Besin Değerleri:

  • Enerji: 340 kcal/100g
  • Kül 1,70 g/100 g
  • Protein 14-25/100 g (ekmeklik buğdaylarda bu değer 10-12 gr./100 g)
  • Karbonhidrat 64,92/100 g
  • Diyet lif 9,72/100 g
  • Yağ 1,78/100 g
  • E Vitamini 0,09 mg/100 g
  • B1 Vitamini (tiamin) 0,25 mg/100 g
  • B2 Vitamini (Riboflavin) 0,026 mg/100 g
  • Niasin 4,21 mg/100 g
  • B5 Vitamini 0,208 mg/100 g
  • B6 Vitamini 0,41 mg/100 g
  • B7 Vitamini 1,66 IU/100 g
  • B12 Vitamini 0,091 IU/100 g
  • K2 Vitamini 1,23 IU/100 g
  • Folik Asit 26 IU/100 g
  • Çinko 5,32 mg/100 g
  • Demir 4,21 mg/100 g
  • Fosfor 159,7 mg/100 g
  • Kalsiyum 32,26 mg/100 g
  • Magnezyum 93,51 mg/100 g
  • Potasyum 403,5 mg/100 g
  • Sodyum 3,41 mg/100 g
  • Selenyum 11,5 IU/100 g
  • Ham lif %0,90
  • Nişasta %56,69

Gel gelelim Siyez Unundan Ekmek Tarifineee…

Malzemeler:

~500 gr siyez unu
~1 tatlı kaşığı himalaya tuzu (veya iyotlu tuz)
~300 ml (1.5 su bardağı) ılık su
~1 paket ekşi maya (yaklaşık 90 gr kadar)
~2-3 yemek kaşığı zeytinyağı

Ana malzemeler bu kadar fakat ben ekmeğimi çeşitlendirmeyi çok seviyorum. Bazen zeytinli-cevizli, bazen keten tohumlu-ay çekirdekli–çörekotlu, bazen de chia tohumlu ve çiğ kabak çekirdeği içi atıyorum. Eğer benim gibi bol malzemos ve omega 3 açısından zengin bir ekmek yapıp yemek istiyorsanız bunlar isteğinize göre göz kararı malzemeler kısmına ekleyebilirsiniz.

Yapılışı:

Siyez ununu maya ve tuz ile genişçe bir kapta karıştırın. Ardından su ve zeytinyağını da ekleyerek dilerseniz mikserle karıştırın ya da yok ayol ben elimin hamuruyla kendim yaparım derseniz elinizle yoğurun. Hamurun ele yapışmayacak hani şu meşhur kulak memesi kıvamına gelene kadar yoğurulması gerekiyor. Hazırladığınız hamurun üstünü bir bez ile örterek 2-3 saat mayalanması için bekleyin. O arada kahvenizi yapıp kitap okuyup keyif yapabilirsiniz ya da sitedeki diğer yazıları okuyabilirsiniz
Eheem neyse efendim hemen cıvıdım kusuruma bakmayınız. Mayalanan hamuru yağlı kağıt serdiğiniz tepsiye koyup şekil verin. Üstüne de şöyle iki üç çizik atın ki imzanız olsun. Tepsiye aldığınız hamurunuzu bir 30 dakika da burada bekletin. Bekleyen ve sabreden muradına erermiş, 30 dk bitiminde siyez unundan yaptığınız ekmeğini 180 dereceye ayarlı önceden ısıttığınız fırınınıza verin. 40-45 dk sonra nur topu gibi sağlıklı mı sağlıklı, düşük glisemik indeksli bir ekmeğiniz olsun.

Not: Fırından çıkınca hemen yemek isterseniz üzerine tereyağ ve salça sürmeyi unutmayın e mi?

Afiyet olsun formda tutsun…

Not 2: Siyez unu yerine yulaf unu, tam buğday unu, çavdar unu da kullanıp yine aynı şekilde sağlıklı ve düşük glisemik indeskli ekmek elde edebilirsiniz. Damak tadınıza kalmış. Ne yaparsanız yapın, ekmeğinizin güzel olacağından eminim.

İyi hafta sonları…